Status małego przedsiębiorcy w Gruzji: 1 % obrotu i co to oznacza dla wynajmującego

Gruziński system podatkowy to jeden z głównych powodów, dla których kraj trafia na listy relokacyjne. W jego ramach jest konstrukcja wymieniana najczęściej i rozumiana najsłabiej: status małego przedsiębiorcy dla osoby prowadzącej jednoosobową działalność, ze stawką jednego procenta obrotu.

Jak działa ten status

• Przedsiębiorca jednoosobowy jest rejestrowany, a następnie nadaje mu się status małego przedsiębiorcy.
• Stawka wynosi 1 % obrotu do rocznego progu; powyżej progu stawka od nadwyżki rośnie, a przy trwałym przekroczeniu status zostaje utracony.
• Rozliczenie następuje od obrotu, a nie od zysku: koszty nie są odliczane, co dla działalności o niskiej marży może być niekorzystne.
• Sprawozdawczość jest miesięczna, a niezłożenie sprawozdania to najczęstsze źródło problemów.

Czego status nie obejmuje

Lista wyłączonych rodzajów działalności jest ustalana osobno i obejmuje dziedziny licencjonowane, niektóre rodzaje doradztwa oraz działalność wymagającą znacznych aktywów. Konkretną działalność trzeba sprawdzić po jej kodzie, a nie po ogólnym wrażeniu: odmowa lub wsteczna utrata statusu oznacza przeliczenie podatku według zasad ogólnych.

Dlaczego wynajem to osobna historia

Dochód osoby fizycznej z wynajmu nieruchomości mieszkalnej w Gruzji jest opodatkowany własną, obniżoną stawką, a ten reżim istnieje niezależnie od statusu małego przedsiębiorcy. Co więcej, dochód z najmu zasadniczo nie jest rodzajem działalności, dla którego tworzy się jednoosobową działalność ze statusem małego przedsiębiorcy.

Praktyczny wniosek jest prosty: nie rejestruj się jako przedsiębiorca tylko po to, by wynająć jedno mieszkanie, bo istnieje na to osobna procedura.

• Długoterminowy wynajem mieszkania przez osobę fizyczną: własna stawka, zeznanie raz w roku.
• Najem krótkoterminowy przez platformy może być traktowany inaczej i wymagać innego rozwiązania, w tym kwestii VAT przy wyższym obrocie.
• Wynajem lokali niemieszkalnych: znów inny reżim.

Zasada terytorialności

Gruzja opodatkowuje dochody ze źródeł gruzińskich i stosuje własne podejście do dochodów osób fizycznych ze źródeł zagranicznych. To atrakcyjne i zarazem najczęstsze miejsce błędów: zasady ustalania źródła dochodu nie zgadzają się z intuicją, a poprzedni kraj rezydencji podatkowej może mieć inne zdanie. Strukturę buduje się z doradcą podatkowym po obu stronach, a nie na podstawie rad z forum.

O czym pamiętać

• Próg obrotu i lista wyłączeń to liczby i wykazy, które są rewidowane; sprawdź je na dzień rejestracji.
• 1 % obrotu to nie „brak podatków”: to stawka dla konkretnej formy i konkretnej działalności.
• Sprawozdawczość jest obowiązkowa co miesiąc, nawet przy zerowym obrocie.
• Posiadanie mieszkania nie wymaga statusu przedsiębiorcy jednoosobowego: nieruchomość kupuje osoba fizyczna bez ograniczeń.